Pazar Alışverişi: Mutfak Listesi
Pazara çıkmadan dolabı tarayan kısa liste. Sebze, bakliyat ve bayatlayacak ekmeğin sırası.
Pazar listesi, dolap boş sanılarak yazılırsa eve aynı soğan iki kez girer. Ben listeyi mutfakta, kapaklar açıkken çıkarırım. Haftalık akşam planı varsa liste kısalır. Yoksa bile üç akşamlık bir iskelet, filesi doldurmaya yeter.
Önce dolap
Yumurta var mı, peynir küflendi mi, dünden yemek duruyor mu. Duran yemeği görmezden gelip taze kıyma almak, dolabı şişirir. Artan pilav veya türlü varsa o akşamı listeden düşün. Süt ve yoğurdun tarihine bakın. Tarihi geçmişi listeye yeni ürün diye eklemeyin; önce onu tüketin veya dökün, yerine az alın.
Baharat kavanozu boşsa listede olsun. Doluysa yenisini alıp eskisinin arkasına saklamayın. Baharat kokmuyorsa yenilemek yerindedir, üst üste yığmak değil.
Üç akşam yeter
Yedi farklı ziyafet planlamak, yeşilliği çöpe götürür. Üç akşam yazın: biri bakliyat, biri sebze, biri yumurta veya tavuk. Bakliyat kuruysa aynı gün pişmez; nohut ve fasulye akşam ıslanacaksa pazartesi alın, salı pişirin. Salı akşamı misafir varsa misafir sofrası ayrıca düşünülür, günlük listenin üstüne bir tepsi daha eklenir, bütün hafta ona göre şişmez.
Mevsim sebzesini görünce alın, listedeki sera meyvesini zorlamayın. Kabak varsa türlü olur. Patlıcan varsa imam veya musakka. İkisini birden fileye doldurup ikisini de bayatlatmayın.
Sıra ve taşıma
Önce soğan, patates, havuç, kuru bakliyat. Bunlar ezilmez. Üstüne domates ve biber. En üste yeşillik ve yumurta. Yumurtayı patatesin altına koyarsanız kırılır. Balığı ve eti güneşte filede saatlerce taşımayın. Pazarın sonunda, eve en yakın vakitte alın. Yazın bu daha da önemlidir.
Ekmek iki günde bitecek kadar olsun. Fazla ekmek bayatlar; bayat ekmek Ankara tava veya tatlı için saklanacaksa ayrı, yoksa az alın. Peyniri açıkta uzun tutmayın, eve gidince dolaba koyun.
Liste kısa kalsın
Kâğıtta on kalem yeter: iki sebze, bir yeşillik, yumurta, peynir veya yoğurt, bir protein, ekmek, eksik bir temel malzeme, meyve, belki bir baharat. On beş çeşit sos ve hazır paket, mutfağı kolaylaştırmaz. Evde pişireceğiniz üç akşam, listenin kendisidir.
Döndünüz mü dolaba yerleştirin. Filesi tezgahta akşama kalırsa yeşillik solar, et ısınır. Alışveriş, kapıdan girince biter sanmayın. Yerine koyunca biter.
Sık sorulan sorular
Liste şart mı? Şart değil, işe yarar. Dolaba bakmadan çıkan liste, aynı malı ikinci kez aldırır.
Her gün pazara çıkılır mı? Gerekmez. Dayanıklı sebze haftada bir, yeşillik daha sık alınır. Et ve balık aynı gün pişsin.
Bakliyat ne kadar alınır? Bir iki pişirimlik. Kiler dolusu çuval, kullanmadan bayatlar. Nohut ve fasulye kuru durur ama unutulursa da durur.
Adımlar
- Dolabı aç: Listeden önce dolaptaki sebze, yumurta ve artan yemeğe bakın, olanı yeniden almayın.
- Üç öğün yaz: Haftanın üç akşamını kabaca seçin, ona göre sebze ve bir bakliyat alın.
- Dayanıklıyı ayır: Soğan, patates, havuç ve kuru bakliyat önce; yeşillik en son, ezilmeden.
- Ekmeği ölç: İki günde bitecek kadar ekmek alın, fazlası bayatlar.