Domates Çorbası: Köz Kokusuyla

Domates çorbası, domatesin suyunun una ve yağa karışmasıdır. Konserve sulu domatesle de olur; yazın olgun domatesle kokusu başka gelir. Közlemek şart değil. Tavada iyice yumuşatmak da aynı işi görür. Ben köz varsa közlerim, yoksa tencereye güvenirim.

Domatesi seçmek

Dört olgun, kokan domates. Sulu ve açık renkli, içi boş domates çorbayı yavan bırakır. Kabuğunu soyacaksanız üstünden hafif çizin, kaynar suda bir dakika tutup çıkarın. Soymadan da pişer; blendere kabuk takılırsa süzün. Bir sivri biber ve bir soğan, yağda pembeleşene kadar dönsün. Domatesi küp doğrayıp ekleyin. Suyunu salıp çekene yakın bir tatlı kaşığı salça.

Salçayı çiğ bırakmayın. Bir dakika yağda kokusu açılsın. Çok salça, taze domatesin tadını örter. Kışın taze domates yoksa iki yemek kaşığı salça ve bir rende domates yeter; suyu ona göre ayarlayın.

Un ve kıvam

Bir yemek kaşığı unu sebzeye serpip bir dakika çevirin. Çiğ un kokusu çorbada tebeşir gibi durur. Dört su bardağı soğuk suyu azar azar ekleyin. Sıcak suyu unun üstüne birden dökmek topak yapar. On beş dakika kısık ateş. Domates dağılınca blenderdan geçirin. Blender yoksa kevgirle ezin, kabukları süzün.

Çok koyuysa sıcak su, çok inceyse bir kaşık unu soğuk suyla açıp ekleyin ve beş dakika daha pişirin. Kuru unu kaynar çorbanın yüzüne atmayın. Mercimek çorbası kıvamını mercimekten alır; burada gövde un ve domatestedir.

Yoğurt ve nane

Çorba piştikten sonra kâseye bir kaşık soğuk yoğurt konabilir. Yoğurdu tencerede kaynatmayın, kesilir. Naneyi de pişmenin sonunda serpin. Uzun kaynayan nane rengini ve kokusunu bırakır. Pul biberi kızdırılmış yağda gezdirmek, kış çorbasına uyar. Yazın limon daha ferah durur.

Tuzu sonda bulun. Domatesin ekşisi tuzu saklar; ilk kaşık yavan gelir, ikinci kaşık tuzlu çıkar. Bir kez tadıp bırakmayın.

Saklama

Yoğurtsuz çorba iki gün dolapta durur. Isıtırken koyulaşır, su ekleyin. Yoğurdu ısıtılmış kâseye sonra koyun, dolaptaki çorba yoğurtlu bekletilmesin. Dondurmak mümkün; çözününce karıştırın, ayrışmış suyu çırpın. Küf veya ekşi koku, domates ekşisiyle karışır. Emin değilseniz dökün.

Yanına kızarmış ekmek yeter. İçine pirinç katmak isteyen ev, çiğ pirinci suyla birlikte koyar ve süre uzar. Haşlanmış pirinç sonda da girer, lapalaşmaması için çok bekletilmez.

Sık sorulan sorular

Köz şart mı? Değil. Tavada iyice yumuşayan domates de çorba olur. Köz, dumanlı bir koku ekler.

Krema konur mu? Konabilir, ocak kapandıktan sonra. Kaynatılan krema yağ bırakabilir. Bir kaşık yeter, çorbanın adı krema olmasın.

Çorba çok ekşi? Bir tutam şeker yeter. Sirke eklemeyin. Olgun olmayan domates ekşiyi artırır.