Tarhana Çorbası: Topaklanmadan

Tarhana çorbası, kurutulmuş hamurun sıcak suda açılmasıdır. Doğrudan kaynar suya atılırsa topak olur, kaşık o topağı dağıtamaz. Evde önce soğuk su, sonra tencere. Kırmızı mercimek çorbası başka bir kıvam ister; tarhana daha ekşi ve daha tok durur.

Topak neden olur

Dört yemek kaşığı kuru tarhanayı bir kâseye alın. Üzerine bir su bardağı soğuk su dökün, çatalla veya kaşıkla ezin. Duvarlarda kuru tanecik kalmasın. Bu bulamacı kaynamakta olan üç su bardağı suyun içine, karıştırarak boşaltın. Hepsini birden, karıştırmadan dökerseniz dibi topak tutar.

Tarhananın ekşiliği evden eve değişir. Çok ekşi geldiyse bir tutam şeker veya yarım rendelenmiş domates yumuşatır. Sirke eklemeyin; ekşiliği artırırsınız. Tuzu sonda tadın. Hazır tarhana zaten tuzludur, baştan tuz basmak çorbayı içilmez yapar.

Salça ve yağ

Bir tatlı kaşığı salçayı tereyağında bir dakika çevirip çorbaya katmak, rengi ve kokuyu toplar. Salçayı çiğ bırakmayın. Yağın tamamını tencereye koymak zorunda değilsiniz. Bir kısmını pişerken, bir kısmını kâsenin üstüne, nane ve pul biberle gezdirmek daha kokulu olur.

Kısık ateşte on on beş dakika, ara sıra karıştırın. Tarhana dibi tutar. Kaşık izi bırakacak kadar koyulaşınca durun. Çok koyuysa sıcak su. Çok su gibi kaldıysa bir yemek kaşığı tarhayı yine soğuk suyla açıp ekleyin; kuru tarhayı kaynar çorbanın üstüne serpmek yeni topaklar üretir.

Üstü ve yanında

Kâseye aldıktan sonra kuru nane ve pul biber. Nane çok kaçarsa sabunumsu bir tat verir. Bir tutam yeter. Ezogelin de nane ve pul biber sever; orada mercimek ve bulgur vardır, tarhana yoktur. İkisini aynı tencerede birleştirmek, ekşiyi ve baharatı üst üste bindirir.

Yanına ekmek veya kıtır bir dilim yeter. İçine peynir doğramak bazı evlerde olur. Peynir, çorbanın tuzunu artırır; tuzu ona göre kısmış olun.

Saklama

Kalan çorba ılınınca dolaba girer, iki gün içinde biter. Isıtırken koyulaşır, bir yudum su ekleyin. Dondurmak mümkün; çözününce kıvam ayrışabilir, karıştırarak ısıtın. Kuru tarhananın kendisi serin ve kapalı kavanozda durur. Nem alırsa topaklaşır ve küflenir. Küflü tarhanayı çorbaya atmayın.

Ev tarhanası ile hazır tarhananın ekşiliği aynı değildir. İlk kez kullandığınız pakette ölçüyü az tutup tadarak artırın. Dört yemek kaşığı, dört kase için orta bir başlangıçtır.

Sık sorulan sorular

Tarhana yıkanır mı? Yıkanmaz. Soğuk suyla ezilerek açılır, sonra kaynar suya karıştırılır.

Yoğurt eklenir mi? Çorba piştikten sonra, ocak kısıkken bir kaşık yoğurt karıştırılabilir. Kaynar çorba yoğurdu keser.

Çok ekşi oldu? Bir tutam şeker veya az domates yeter. Sirke ve limon ekşiyi artırır.