Ezogelin Çorbası: Bulgur ve Mercimekle Klasik Tarif
Kırmızı mercimek, bulgur ve nane tereyağıyla pişen Ezogelin çorbasının ev usulü tarifi. Kıvam, baharat ve servis için pratik öneriler.
Malzemeler
- 1 su bardağı kırmızı mercimek
- 2 yemek kaşığı bulgur (pilavlık)
- 1 yemek kaşığı pirinç
- 1 adet kuru soğan
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 yemek kaşığı biber salçası
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 6 su bardağı sıcak su
- 1 çay kaşığı tuz
- 1 tatlı kaşığı kuru nane
- Pul biber ve karabiber
Porsiyon: 5-6 kişilik · Süre: 45 dk
Ezogelin çorbası, Türk mutfağının en tanınmış çorbalarından biridir. Kırmızı mercimek, bulgur ve pirinç bir araya gelince hem kıvamlı hem doyurucu bir çorba ortaya çıkar; domates ve biber salçaları ise ona rengini ve karakterini verir. Evde yapımı kolay, tadı ise bir restoran menüsünden bile iddialıdır.
Adının hikâyesi
Anlatıya göre çorba, Ezo adında bir gelinin hikâyesiyle anılır. Hikâye farklı yerlerde farklı ayrıntılarla anlatılır; hangisinin doğru olduğunu kesin olarak söylemek zordur. Yine de adının bir gelinle anılması, yemeğin evle, aileyle ve sıcaklıkla bağlantısını gösterir.
Malzemeler
- 1 su bardağı kırmızı mercimek
- 2 yemek kaşığı bulgur (pilavlık), 1 yemek kaşığı pirinç
- 1 kuru soğan
- 1 yemek kaşığı domates salçası, 1 yemek kaşığı biber salçası
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 6 su bardağı sıcak su
- Tuz, karabiber, kuru nane, pul biber
Yapılışı
- Mercimek, bulgur ve pirinci birlikte yıkayın. Suyu durulana kadar tekrarlayın.
- Tencerede bir yemek kaşığı tereyağını eritin ve ince doğranmış soğanı pembeleşinceye kadar kavurun.
- Salçaları ekleyin ve bir iki dakika çevirin; çiğ koku gitmeli.
- Yıkanmış mercimek, bulgur ve pirinci ekleyin, karıştırın. Sıcak suyu ilave edin.
- Kaynayınca ateşi kısın, kapağı aralık bırakarak yaklaşık otuz dakika pişirin. Dipte tutmaması için ara sıra karıştırın.
- Çorba kıvam alınca tuz ve karabiber ekleyin. Kıvam fazla koyuysa sıcak su ilave edin.
- Ayrı bir küçük tavada kalan tereyağını eritin, nane ve pul biberi birkaç saniye çevirip çorbaya gezdirin.
Bu çorbanın farkı
Ezogelin'i sıradan mercimek çorbasından ayıran, bulgur ve pirinci içermesi ve genellikle pürüzlü değil, tanelerinin hâlâ hissedildiği bir kıvama sahip olmasıdır. Bu yüzden blender kullanmak zorunlu değildir; çoğu ev usulünde çorba olduğu gibi, hafifçe ezilmiş şekilde servis edilir.
Sade kırmızı mercimekle başlamak isterseniz kırmızı mercimek çorbası tarifine göz atabilirsiniz; iki çorba birbirinden kıvam ve doku açısından keyifle ayrılır.
Lezzet püf noktaları
Naneli tereyağı. Son dakikada ayrı bir tavada hazırlanan naneli ve pul biberli yağ, çorbanın en karakteristik dokunuşudur. Kokularının çıkması için yağ sıcak olmalı, ama nane yanmamalı; yanarsa acı tat verir.
Salça dengesi. İki salçayı birlikte kullanmak hem renk hem de tat dengesini sağlar. Domates salçası ekşiyi, biber salçası derinliği getirir.
Limon. Servis sırasında sıkılan bir limon çorbayı hafifletir ve lezzeti canlandırır.
Servis ve saklama
Sıcak servis edin; yanında taze ekmek ya da kızarmış ekmek küpleri iyi gider. Kalan çorbayı soğutup kapalı kapta buzdolabında iki üç gün saklayabilirsiniz. Isıtırken su ekleyin; çorba bekledikçe kalınlaşır.
Sık sorulan sorular
Bulgursuz yapılabilir mi? Yapılabilir, ama doku ve tat değişir. Bulgur çorbaya gövde verir.
Ezogelin çorbası neden bazen çok koyu olur? Bulgur ve pirinç suyu çeker. Bekletildiğinde çorba koyulaşır; sıcak su ekleyerek kıvamını açabilirsiniz.
Acı sevmeyenler için ne yapılmalı? Biber salçasının türünü tatlı seçin ve pul biberi çorbaya hiç eklemeyin ya da servis sırasında isteyenlere bırakın.
Yapılışı
- Malzemeleri yıkayın: Mercimek, bulgur ve pirinci birlikte yıkayıp süzün.
- Soğanı kavurun: Tereyağında soğanı pembeleşinceye kadar kavurun, salçaları ekleyip bir iki dakika çevirin.
- Pişirin: Yıkanmış malzemeleri ve sıcak suyu ekleyin; kaynadıktan sonra kısık ateşte yaklaşık otuz dakika pişirin.
- Baharı ekleyin: Tuz, karabiber ekleyin; naneyi ve pul biberi ayrıca tereyağında hafifçe çevirip çorbaya katın.