Çoban Salata: İnce Doğrama

Çoban salata, doğramanın eşit olmasından belli olur. İri domates, unufak soğan ve rendelenmiş salatalık aynı kâsede durmaz. Yağ ve tuz en sonda girer. Erken tuz, sebzenin suyunu akıtır, salata yarım saatte çorba gibi görünür.

Doğrama

İki domates, bir salatalık, bir sivri biber. Hepsini benzer küplere kesin. Domatesin çekirdek yuvası çok suluysa kaşıkla alın. Salatalığın kabuğu acıysa şerit şerit soyun, tamamını soymak şart değil. Çekirdeği sulu salatalığı ortadan kesip çekirdeğini sıyırın.

Soğanı ince yarım halka veya küçük küp doğrayın. Çok acıysa bir dakika soğuk suda tutup sıkıca süzün. Suyuyla birlikte salataya katmayın. Maydanozu iri iri değil, ince kıyın. Sapının kalın yerini atın.

Yağ ve ekşi

İki yemek kaşığı zeytinyağı. Ayçiçek yağı bu salatada yeşilliği doyurmaz. Yarım limon veya bir tatlı kaşığı sirke. İkisini birden bol koymayın. Limon daha taze, sirke daha keskin durur. Nar ekşisi çoban salatanın klasik bağı değildir; o, başka salataların işidir.

Tuzu servisten hemen önce serpin. Kaşıkla nazikçe altüst edin. Ezmeyin. Domates ezilince salata su olur.

Ne zaman kurulur

Etin, pilavın ve zeytinyağlının yanında çoban salata ferahlatır. Ankara tava gibi yağlı bir tepsinin yanında yerindedir. Ayrı bir öğün olarak da, ekmekle yenir. Üzerine rendelenmiş beyaz peynir bazı evlerde konur. Peynir tuzu artırır; salatanın tuzunu ona göre kısın.

Buzdolabında bekletilecekse tuzsuz ve yağsız doğrayın, sosu sofrada katın. Sulu bekleyen salata ertesi güne kalmaz. Yeşillik solar, domates kokusu ekşir.

Mevsim

Kış domatesi sulu ve tatsız olabilir. O gün salatayı küçültün veya domatesi azaltıp salatalığı öne alın. Yazın tam tersi, domates salatanın gövdesidir. Sera sebzesini çok yağ ve çok limonla lezzetli sanmak, ekşiyi büyütür. Az yağ, iyi sebze daha dürüsttür.

Bıçak keskin olsun. Kör bıçak domatesi ezer, suyu akıtır. Bıçak bakımı salatada da kendini gösterir.

Sık sorulan sorular

Önceden doğranır mı? Doğranır, sosu ve tuzu konmaz. Saatlerce tuzlu bekleyen salata su salar.

Sirke mi limon mu? Birini seçin. Limon daha yumuşak, sirke daha keskin durur.

Marul girer mi? Çoban salatada şart değil. Marul ayrı bir yeşil salatadır. Girerse ezilmeden, en son konur.