Salata sosu üç şeydir: yağ, ekşi, tuz. Hardal, bal, sarımsak ve yoğurt isteğe girer, temeli değiştirmez. Hepsini birden kâseye boca edince yeşillik kaybolur, elde ekşi bir su kalır.

Ekşiyi teke indirmek

Limon, sirke veya nar ekşisi. Birini seçin. Çoban salatada limon veya sirke yeter. Gavurdağında nar ekşisi öne çıkar. Üçünü aynı kaşığa koymak, ekşiyi üst üste bindirir, yağı da hissettirmez.

Sirke keskindir, birkaç damlayla başlayın. Limon daha geniş bir aralık tanır. Nar ekşisi hem ekşi hem tatlıdır; kaşık kaşık dökülürse salata tatlı olur. Tatlı kaşığıyla başlayın.

Yağ oranı

Başlangıç için bir ölçü ekşiye yaklaşık üç ölçü zeytinyağı. Bu, yasa değil, ilk tattır. Salata hâlâ ekşiyse yağ ekleyin. Yağ ağızda kaplama gibi duruyorsa limon ekleyin. Ayçiçek yağı bu işte zeytinyağının yerini tutmaz. Yağ seçimi salatada daha da bellidir.

Sarımsak isteğe bağlı, yarım diş. Bir diş bütün salatayı sarımsak ezmesine çevirir. Ezilmiş sarımsağı sosun içinde bekletin, sebzeye doğramayın. Hardal kullanacaksanız yarım tatlı kaşığı, yoksa sosu bağlamaya çalışırken salatayı hardal tadına boğarsınız.

Tuz

Tuzu sosun içinde eritin. Sebzenin üstüne ayrı tuz, bir de sosun tuzu, iki kez tuzlar. Tuz ayarı salatada da geçerlidir: az koyun, tadın, gerekirse ekleyin. Erken tuz, domates ve salatalığın suyunu akıtır. Sosu servisten hemen önce katın.

Peynirli salatada tuzu daha da kısın. Zeytin de tuzludur. İkisi varken sosu tuzsuz deneyin, sonra karar verin.

Yoğurtlu sos ayrı

Yoğurtlu sos, zeytinyağlı sosun yerine geçer, ikisinin birden bol hali salatayı çorba yapar. Bir kaşık yoğurt, bir kaşık yağ, az sarımsak. Yoğurdu suluysa süzün. Limonu az koyun, yoğurt zaten ekşidir. Bu sos marulda ve havuçta durur. İnce doğranmış gavurdağının üstüne dökülürse ceviz ve nar kaybolur.

Sosu önceden şişeye koyup günlerce tezgahta bırakmayın. Sarımsaklı sos dolapta bir gün durur, daha fazlası ekşir. Yağ ve limonu ayrı ayrı, taze karıştırmak daha güvenlidir.

Sık sorulan sorular

Ölçü her salatada aynı mı? Başlangıç aynıdır, sebze değiştirir. Domates suludur, daha az limon ister. Lahana daha çok yağ ister.

Bal konur mu? Bir damla, nar ekşisinin keskinliğini yuvarlar. Kaşıkla bal, salatayı tatlıya çevirir.

Sos sebzeyi soldurdu? Erken tuz ve erken limon su çıkarır. Sosu sofrada katın.

Adımlar

Ekşiyi seç: Limon, sirke veya nar ekşisinden birini seçin, üçünü birden koymayın.
Yağı kat: Bir ölçü ekşiye yaklaşık üç ölçü zeytinyağıyla başlayın, tadarak düzeltin.
Tuzu sona: Tuzu sosun içinde eritin, sebzenin üstüne ayrıca avuçla basmayın.
Geç giydir: Soslu salatayı saatlerce bekletmeyin, servisten hemen önce harmanlayın.