Kiler Düzeni: Kavanoz ve Tarih
Kilerde kavanozları tarihine göre dizmek. Önce eskisi, ışıksız raf ve şişen kapak.
Kiler, hatırlamaya bırakılırsa arkada unutulmuş kavanozlara döner. Kapağın rengi yetmez. Üstüne ne olduğu ve hangi ay konduğu yazılmazsa kışın elinizdeki salça mı turşu mu, belli olmaz. Ben her kabın üzerine bant ve tarih yapıştırırım.
Etiket
Salça, turşu, kuru biber, un, mercimek. Hepsi ayrı, hepsi yazılı. Aynı renkteki iki kapak, iki ayrı ay demektir. Etiketi kapağın üstüne değil, gövdeye yapıştırın. Kapak değişince yazı kaybolmasın. Tarihi ay ve yıl olarak yazın. Yalnızca gün yazmak, ertesi yıl hiçbir işe yaramaz.
Domates salçası dolapta veya dondurucuda ise onu kilere, sıcak rafa çıkarmayın. Kiler serin olacak diye her şey oraya sığmaz. Sütlü ve etli kaplar buzdolabındadır. Kiler kuru gıda, turşu ve tamamen kuru biber içindir.
Önce eskisi
Yeni salçayı arkaya, eskisini öne koyun. Önce biten, önce yapılan olsun. Aynı rafta üç kavanoz varsa en eskiyi o hafta yemeğe katın. Unutulan kavanoz, yeni alınan malzemenin arkasında küflenir. Bu sıra, pazar listesini de kısaltır. Evde un varsa çuvalla un alınmaz.
Bakliyatı cam veya kapalı kapta tutun. Açık torba, nem ve böcek ister. Un ve irmik de öyle. Şeffaf kap, bitmek üzere olanı gösterir. Ayda bir rafı gözden geçirmek, yıl sonunda sürpriz küf yaşamamak içindir.
Işık ve ısı
Yağ, baharat ve salça ışıkta yorulur. Ocağın yanı, fırının üstü kiler değildir. Baharat saklama da aynı serin köşeyi ister. Patates ve soğan karanlıkta, birbirinden ayrı durur. Buzdolabına girmezler. Islak kavanozun altına bez koyun, raf tahtası şişmesin.
Kilerin kapısı sık açılıyorsa içerisi mutfak kadar ılık olur. Değerli kapları daha serin, alt rafa indirin. Üst raf sıcak birikir.
Şüpheli kabı ayırmak
Kapağı şişmiş, koku vermiş, kapağı yapış yapış kavanozu rafa geri koymayın. Açmadan da anlaşılır: kapak bombeleşmişse dökün. Küf gördüyseniz komşu kavanozun dışını silin, içini koklayın. Temizse kalır, şüpheliyse gider. Bir kötü kap, raftaki kokuyu da bozar.
Boş kavanozu yıkayıp kurulamadan üst üste dizmek, bir sonraki salçaya nem bırakır. Yıkayın, kurulayın, kapağını ayrı kurutun. Islak kapağı hemen kapatmayın.
Sık sorulan sorular
Etiket şart mı? Şart değil, karışıklığı bitirir. Kapak rengi iki ay sonra yetmez.
Her şey kilerde durur mu? Kuru gıda ve serin seven turşu kalabilir. Et, süt ve taze salça dolaba veya dondurucuya gider.
Eski kavanoz ne zaman atılır? Kapağı şişmiş, küflü veya kokusu değişmişse hemen. Tarihi çok eski ve emin değilseniz de tadına bakmadan dökün.
Adımlar
- Etiket: Her kavanoza içindekini ve ayı yazın, yalnız kapağın rengine güvenmeyin.
- Sıra: Eski kavanozu öne, yeniyi arkaya koyun.
- Işık: Yağ, salça ve baharatı ışıksız, serin rafa alın.
- Ayır: Şişen, küflü veya kokan kabı rafa geri koymayın, dökün.