Kahvaltılık Peynir: Beyaz, Kaşar, Lor
Beyaz peynir, kaşar ve lorun tuzu, erimesi ve kahvaltıda ayrı durması.
Kahvaltıda üç peynir yan yana durunca hepsi aynı kaşıkla yenmez. Beyaz peynir tuzlu ve dilimlenir. Kaşar daha tok, ısıtılınca uzar. Lor taze, az tuzlu ve ezilir. Üçünü aynı tavada eritmek, üçünü de yorar.
Beyaz peynir
Beyaz peynir çoğu zaman salamuradadır. Çok tuzluysa kısa bir durulama veya bir gece suda bekletmek tuzu azaltır. Saatlerce unutulan peynir dağılır, tadı da kaçar. Duruladıktan sonra kurulayın. Menemene ocak kapanınca serpilir, kaynatılmaz. Zeytin ve domatesle, ekmek üzerinde sade durur.
Küf, yumuşak beyaz peynirde içeri işleyebilir. Yalnızca kenarı kesip devam etmek her peynirde güvenli değildir. Emin değilseniz atın. Sert ve kuru bir kabuk küfü başka, ıslak ve yumuşak peynirin küfü başkadır.
Kaşar
Kaşar dilim veya rende olur. Soğuk, buzdolabından yeni çıkmış kaşar serttir; yarım saat dışarıda yumuşar. Tost ve gözlemede erir. Menemende çok kaşar, yemeği uzayan bir peynire çevirir. Bir avuç yeter. Rendeleyince hemen kullanın veya ağzı kapalı saklayın; açıkta kalan rende kurur ve kokar.
Kaşarın yağı ısındıkça çıkar. Tavadaki yağı ayrıca boca etmeyin. Kendi yağı yetebilir. Rengi koyu kahve olursa acılaşır. Açık altın yeter.
Lor
Lor, peynir altı suyundan gelen taze bir peynirdir. Tuzu azdır, beyaz peynirin yerine birebir konunca yemek yavan kalabilir. Bir tutam tuz ve maydanozla gözlemede ve su böreğinde iyi durur. Kahvaltıda bala veya reçele yanaşması, tuzlu beyaz peynirden daha kolaydır. Yine de aynı lokmada bal ve isot şart değildir.
Lor çabuk ekşir. İki üç gün içinde tüketin. Suyu ayrılıp kokusu ekşiyse börek içine de koyulmaz. Süzmek, kıvamı toparlar; kokuyu düzeltmez.
Bir tabakta nasıl dizilir
Üç peynir aynı kâsede ezilmesin. Küçük tabaklar veya aynı tabağın ayrı kenarları. Otlu peynir varsa Van kahvaltısı yazısındaki gibi kendi köşesinde dursun. Ekmek ortada, çay yanında. Reçel, tuzlu peynirin üstüne bütün kavanoz halinde boşaltılmaz.
Dolapta hepsi kapaklı kapta. Açık peynir, dolabın kokusunu alır ve kendi kokusunu da süte verir. Salamuralı beyaz peyniri susuz bırakmayın; kurur. Kaşarı streç veya kapalı kapta, lorunu da süzgeçte unutmadan tüketin.
Sık sorulan sorular
Beyaz peynir çok tuzluysa? Kısa süre suda bekletip kurulayın. Gün boyu suda bırakmayın.
Lor börekte dağılır mı? Suyu çoksa dağılır. Biraz süzün, tuzunu ayrıca tadın. Beyaz peynir kadar tuzlu değildir.
Üçü birlikte eritilir mi? Kahvaltı tabağında gerekmez. Tostta kaşar erir, lor ve beyaz peynir ayrıca kalır.