Menu

Besin öğelerinin vücuttaki işlevleri nelerdir?

  • protein karbonhidrat meyve ve sebze beslenme tabağı
  • Details
  • Leave a Comment
  • Related Items

Bir besin öğesi olan protein ve vitaminlerin vücuttaki işlevleri. İnsanların gereksinim duyduğu besin öğelerini, karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller, vitaminler ve su olmak üzere altı grupta toplayabiliriz

BESİN ÖĞELERİNİN GÖREVLERİ

Karbonhidratlar: Karbonhidratların ana görevi vücuda enerji sağlamaktır. Günlük enerjinin çoğu karbonhidratlardan sağlanır.

Proteinler: Vücutta hücre yapımından sorumlu ögelerdir. Bu özellikleri ile büyüme-gelişmenin sağlanması ve eskiyen dokuların yenilenmesinde görev alırlar.

Yağlar: Vücuda en çok enerji veren besin ögeleridir. Vitaminlerin bir bölümü vücuda yağlarla alınır. Yağlar mideyi yavaş terk ettikleri için doygunluk hissi verirler. Yağlar vücutta kolayca depolanırlar. Vücutta yağ oranının artması şişmanlık olarak bilinir.

Vitaminler: Sayıları 20’ye yakın olan vitaminler, vücutta çok önemli görevler üstlenirler. B grubu vitaminleri enerji oluşumu ve hücre yapımına yardım ederken, D vitamini, kalsiyum ve fosforun kemik ve dişlerde yerleşmesine yardımcıdır. A, C ve E vitaminleri ise hücrelerin zarar görmesini önleyerek; kanser gibi önemli hastalıklardan korunmaya yardımcı olurlar.

Mineraller: Minerallerden kalsiyum ve fosfor kemik ve dişlerin yapı taşı iken, sodyum, potasyum vücut suyunun dengede tutulmasını sağlar. Demir oksijenin taşınması, çinko ve selenyum savunma sisteminin yeterliliği için gereklidir. Bazı mineraller de enzimlerin bileşiminde yer alır.

Su: Besinlerin sindirimi, dokulara taşınması, hücrelerde kullanılması sonucu oluşan zararlı atıkların atılması ve vücut ısısının düzenlenmesi için gereklidir. Vücudumuzun %60’ı sudan oluşur.

PROTEİNLERİN VÜCUTTAKİ İŞLEVLERİ

Proteinler; kemikler, kaslar, der, kıkırdak ve kan yapılarının oluşmasında görevlidir. Aynı zamanda enzim ve hormonların yapılarında da bulunurlar. Bu grup besinlerde (et, tavuk, hindi, balık, yumurta, kuru baklagil ve yağlı torumlar) yer alan proteinler, vücutta verimli şekilde kullanılabilen iyi bir kalite proteinlerdir.

VİTAMİNLERİN VÜCUTTAKİ İŞLEVLERİ

  • Folat (folik asit) kırmızı kan hücrelerinin yapımında görevlidir. Hamileliğin ilk üç ayında yeterli folik asit alımı, doğacak bebeğin sağlığı açısından son derece önemlidir.
  • Tiamin, riboflavin, niasin ve folat gibi B grubu vitaminler metabolizmada anahtar rol oynarlar. Bu vitaminler vücutta karbonhidrat, protein ve yağlardan enerji oluşmasında görev alırlar.
  • Riboflavin, sağlıklı deri, göz ve sinir sistemi için gereklidir. Kırmızı kan hücrelerinin yapımında ve demirin vücutta kullanımına yardımcıdır.
  • B 12 vitamini, kırmızı kan hücrelerinin yapımı ve sağlıklı sinir sitemi için gereklidir. Ayrıca enerji üretiminde ve folik asidin görev yapmasında etkilidir.
  • E vitamini güçlü bir antioksidandır. Hücreleri zararlı maddelere karşı koruk ve A vitamininin etkisini artırır.
  • A vitamini, güçlü bağışıklık sistemi, gözün kararlığa adaptasyonu, deri ve göz sağlığı için önemlidir.
  • C vitamini, dokuların büyümesi ve onarılmasında, ayrıca demirin emiliminde önemli görevler alır.

MİNERALLERİN VÜCUTTAKİ İŞLEVLERİ

  • Demir kanda oksijen taşınmasında görevlidir. Demir eksikliğinde anemi deinlen rahatsızlık meydana gelir. Bu nedenle bu grupta yer alan besinlerin içerdiği demir önemlidir.
  • Magnezyum kaslarda enerji üretiminde ve kemiklerin yapımında kullanılır.
  • Çinko bağışıklık sisteminin düzenli çalışması ve diğer birçok biyokimyasal reaksiyonda görevlidir.
  • Kalsiyum, kemik ve dişlerin yapımı ve sürekliliğinin sağlanması için gerekli olan mineraldir. Süt ve süt ürünleri, kalsiyum için temel kaynaklardır.
  • Meyve ve sebzelerden sağlanan potasyum, kan basıncının düzenlenmesinde ve vücut sıvılarının dengelenmesinde görev alır.

Diyet Lifi

  • Kuru baklagillerde bulunan lif vücutta bir çeşit süpürge görevi gören ve vücuda alınan zararlı maddelerin yok edilmesini sağlar.
  • Tam tahıl ürünleri, meyve ve sebzelerden sağlanan diyet lifi, kandaki kolesterol seviyesini düşürür ve kalp damar hastalıkları riskini azaltır. Lif, düzenli bağırsak fonksiyonları için önemlidir. Kabızlığı ve bağırsak hastalıklarını önler.

Sağlıklı Beslenme İçin Benim Tabağım Modeli

Öğünlerinizi sağlıklı bir şekilde dengelemek istiyorsanız “benim tabağım” modelini kullanabilirsiniz.

Sabah kahvaltısında tabağınızı üçe bölüm. İlk bölmede yumurta ve peynir gibi protein kaynakları, ikinci bölmede tam tahıllı ekmek veya kahvaltılık mısır gevreği, son bölümde ise mevsimine uygun domates, salatalık, maydanoz, biber gibi söğüş sebzelere ve 1 porsiyon taze meyveye yer verin.

protein karbonhidrat meyve ve sebze beslenme tabağı

Öğle ve akşam yemeklerinde tabağınızı üçe bölün. Tabağın yarısı olan ilk bölmeyi pişmiş sebze yemekleri ve salatanızı, diğer bölmeye et, tavuk, balık, kuru baklagiller gibi protein kaynaklarını ve üçüncü bölmeye tam tahıllı ekmek veya bulgur pilavı veya esmer pirinç veya kepekli makarna gibi tahıl grubunu yerleştirin. Hem öğlen hem de akşam yemeklerine 1 küçük kase yoğurt, cacık veya 1 su bardağı ayran ilave edin.

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir